KVAN dagen – 2015 – Amersfoort

De volgende KVAN dagen zijn op 8 en 9 juni 2015 in Amersfoort. Het thema is “Kennis is Kracht”. Hopelijk tot dan!

Kennis is Kracht

De Engelse filosoof Francis Bacon (1561-1626) is beroemd geworden om zijn uitspraak “scientia est potentia”. In het Nederlands vertalen we dat meestal met “kennis is macht”.

Archivarissen zijn bekend met dat fenomeen. Archiefstukken als stadsrechten en resolutien werden zelfs al voor de tijd van Bacon in goede, geordende en toegankelijke staat bewaard om bestuurders te voorzien van de broodnodige onderbouwing van hun macht. Degene die kennis kon nemen van deze rechten kon op basis daarvan macht uitoefenen. Ook de beheerder van het archief vormde daarmee een machtpositie op zichzelf. De archivaris beheert immers de sleutel tot de kennis. Ook in latere eeuwen kon een archivaris zijn macht doen gelden: alleen hij had verstand van de administratieve eigenaardigheden van een organisatie en kon op basis daarvan de toegang tot het archief beheersen.

De cultuur is sinds die tijd veranderd. Democratisering van de samenleving heeft er toe geleid dat iedereen zonder aanziens des persoons recht heeft om de archieven in te zien. De archivaris bewaakt niet langer het archief zelf, maar of autoriteiten geen misbruik maken van hun macht om de toegang tot archief te ontzeggen en anderen het recht ontnemen om met archieven kennis te maken. De archiefinventarissen hebben zich verplaatst van het depot naar achter de studiezaalbalie, langs een kast in de “zelfbediening” tot op internet. Dit proces van democratisering is nog lang niet ten einde.

Wordt het – vanwege deze culturele verandering – geen tijd om de vertaling van Francis Bacons uitspraak te herzien? Het woord “potentia” kan immers net zo gemakkelijk worden vertaald met “mogelijkheid”. De moderne vertaling van “scientia est potentia” wordt daarmee: “kennis biedt mogelijkheden”.

Nieuwe vormen van toegankelijkheid biedt publiek de mogelijkheid om elke vorm van historisch of journalistiek onderzoek te beoefenen en belangen te behartigen. De kennis van de archivaris biedt hem mogelijkheden om de archiefvormer te ondersteunen bij het inrichten van de processen in zijn informatiehuishouding. Dat alles ter meerdere eer en glorie van de efficiente en transparante overheid, maar vooral van de burger. De archivaris is een professionele kenniswerker die bijdraagt aan een open samenleving.

Helaas spreekt “kennis biedt mogelijkheden” minder tot de verbeelding dan “kennis is macht”. Het drukt de kracht van de nieuwe archivaris niet voldoende uit. Om die reden is ons voorstel Bacons lijfspreuk voortaan te vertalen met het allitererende “kennis is kracht”. We hopen dat de KVAN dagen van 2015 in Amersfoort om die reden dagen worden waarop kennis wordt uitgewisseld of zelfs wordt gemaakt. Voor een sterkere beroepsgroep.

Conference Websites by Miramedia